Егер бұрынырақ уақытта жастар бос уақытын аулада, кітапханада немесе үйірмелерде өткізетін болса, қазіргі таңда бұл процестердің басым бөлігі онлайн кеңістікке ауысты.

Әлеуметтік желілер тек қана бос уақытты өткізуге арналған немесе көңіл көтерудің қарапайым құралы ғана емес. Бұл платформалар қазіргі жастардың дүниетанымын, ойлау жүйесін, мінез-құлқын, құндылықтар бағдарын және қоғамдық көзқарасын қалыптастыратын үлкен әлеуметтік, мәдени және психологиялық күшке ие. Осы орайда, виртуалды әлемнің жас буынның санасына тигізетін шынайы ықпалын жан-жақты талдап, оның жағымды және жағымсыз тұстарын саралау — бүгінгі күннің басты міндеттерінің бірі болып табылады.

Әлеуметтік желілерді дұрыс, саналы және мақсатты түрде пайдаланған жағдайда, ол жастар үшін өте қуатты, тиімді даму құралы бола алады. Оның адам тұлғасының жетілуіне тигізетін пайдасы ұшан-теңіз және оны бірнеше негізгі бағыттарға бөліп қарастыруға болады.

Біріншіден, бұл — шексіз білім және өзін-өзі дамыту кеңістігі. Қазіргі таңда интернет желісінде шетел тілдерін тегін үйренуге, заманауи ғылым мен техниканың жетістіктерімен танысуға, психологиялық сауаттылықты арттыруға және түрлі кәсіби дағдыларды (мысалы, бағдарламалау, дизайн, маркетинг) меңгеруге бағытталған пайдалы әрі сапалы контент өте көп.

Екіншіден, бұл платформалар шығармашылық пен өзін-өзі танытуға теңдессіз мүмкіндік береді. Әлеуметтік желілер — бұл әрбір жас адамның өз өнерін, жазбаларын, суреттерін, музыкасын немесе ерекше идеяларын бүкіл әлемге паш ете алатын ашық сахнасы. Мұндай мүмкіндік жастардың өз-өзіне деген сенімділігін арттырып, олардың бойындағы жасырын талантының ашылуына ықпал етеді. Сонымен қатар, цифрлық кеңістік жастарға креативті ойлауды, контент жасауды, аудиториямен жұмыс істеуді және жеке брендті қалыптастыруды үйретеді, бұл өз кезегінде болашақ мамандық таңдауда да үлкен септігін тигізеді.

Үшіншіден, әлеуметтік желілер — коммуникация мен жаһандық интеграция құралы. Оның көмегімен жастар әлемнің түкпір-түкпіріндегі қатарластарымен байланыс орнатып, мәдениет алмаса алады. Ортақ қызығушылықтары бар қауымдастықтарға бірігу арқылы олар бірлескен әлеуметтік, экологиялық немесе волонтерлік жобаларды жүзеге асыруға мүмкіндік алады. Бұл жастардың әлеуметтенуін жылдамдатып, олардың бойында толеранттылық пен жаһандық азаматтық сезімді оятады.

Алайда, виртуалды әлемнің мұндай оң әсерлерімен қатар, оның жастардың психологиясы мен денсаулығына тигізетін кері ықпалын да ұмытпаған жөн.

Мақаланы қорытындылай келе, әлеуметтік желілерді қазіргі жастардың өмірінен бөліп-жарып қарау мүлдем мүмкін емес, себебі ол — уақыт ағымы мен заманның талабы, біздің жаңа шынайылығымыз. Бұл платформалардың жастар үшін пайдалы даму құралы немесе уақытты босқа шығындайтын, сананы улайтын зиянды әдетке айналуы тек қана қолданушының ішкі мәдениетіне, алға қойған мақсаты мен саналы таңдауына тікелей байланысты. Әлеуметтік желі — бұл жай ғана технология, ал оны жақсылыққа немесе жамандыққа бағыттау адамның өз қолында. Егер жастар уақытты босқа кетірмей, пайдалы контентті таңдай білсе, желі үлкен мүмкіндіктер мен білім көзіне айналады. Ең бастысы — виртуалды әлемнің алдамшы суреттеріне сеніп қалмай, шынайы өмірді, бетпе-бет сөйлесуді, отбасы мен достардың қадірін ұмытпау керек. Телефоннан тыс жерде де қызықты өмір бар екенін есте сақтаған жөн.

Абдуашім Айгерім

Темірбек Жүргенов атындағы 70 мектеп-лицей