Коммунистер билігінің заманындай қауіпті заман да, қоғам да болмаған сияқты – Әлібек Асқаров
"Қазір қаламгер атаулы еркіндікте, қалай жазам десе де жолы ашық".
"Жастардың кейбірі көркем дүниесін мақаланың қара тілімен жазатындары ғана қынжылтады" дейді жазушы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Әлібек Асқаров Aiqyn газетіне берген сұхбатында.
– Адамзаттың даму қоғамын ойша саралап көрсеңіз, коммунистер билігінің заманындай қауіпті заман да, қоғам да болмаған сияқты. Әсіресе, сталиндік тоталитарлық зар заманды айтам. Тіпті сонау орта ғасырдағы алаңға шығарып адам өртеген инквизиторлар да ондай сорақы болмаған шығар. Амал бар ма, егер ашық демократиялы елде өмір сүрген болса, Мұхтар Әуезов «Абай жолын» басқашалау жазуы әбден мүмкін еді ғой! Шәкәрімді тұмшаламай-ақ ашық жазып, мақтанышпен халқына атын жаяр еді. Онсыз да қарауылдың ұшына ілініп тұрған ұлы жазушымыз жан-жағына жалтақтап, қысылып-қымтырылып, ертеңгі таңның атуынан үмітін үзбей, ұдайы алаңдаумен жазды. Олай етпесе, ол заманның билігі Әуезов дегеннің атын қазақтың санасынан өшірер еді, ол жазған романды оқымақ түгілі, естімес те едік.
Шүкір, ол заман бүгінде келмеске кетті... Қазір қаламгер атаулы еркіндікте, қалай жазам десе де жолы ашық. Батыс-шығыс әдебиетінің озық үлгілері қолында. Шет тілдерін білетін бір қауым қазақ жастары да өсіп келеді. Сол жастардың кейбірі көркем дүниесін мақаланың қара тілімен жазатындары ғана қынжылтады.
Бір азаматқа осы тілге байланысты сын айтып едім, «бұл заманда ең бірінші терең ой айту керек, қазақ тілі – екінші планда. Менің әңгімем шет тіліне аударылғанда жайнап салады» дегені бар. Ол жігіт қазақтың үйін салғанда кірпішіне қарамайтынын сездірді. Оның үйіне шеттен келіп, біреулер кіріп жатса, өздері өз ыңғайларына қарай жөндеп алар дегендей ой қалдырды.